حمل و نقل هوایی

 

هواپیما به عنوان یک وسیله حمل و نقل هوایی مدرن نقش بسیار مهمی در حمل و نقل ایفا می‌کند. بسیاری از افراد، سفر هوایی را به دلیل مزایا و راحتی‌هایی که دارد برای مسافرت‌های خود بر می‌گزینند؛ این در حالیست که حمل و نقل هوایی کالاها به صورت بین المللی و حتی درون مرزی هم طرفداران زیادی در بین تجار و شرکت‌های کوچک و بزرگ دارد. همانند سایر روش‌های حمل و نقل بین المللی، استفاده از خطوط هوایی هم نیاز به تشریفات گمرکی و دریافت مجوز‌های قانونی و سیاسی دارد؛ این عامل باعث شده کشورها ارتباطات بین المللی خود را گسترش دهند. با ما در این مقاله همراه باشید تا در مورد انواع حمل و نقل هوایی و مزایا و معایب این روش بخوانید.

حمل و نقل هوایی چیست؟

به بیان ساده، حمل و نقل هوایی به استفاده از هواپیما برای حمل مسافر یا کالا اشاره دارد. صنعت مسافربری هوایی می‌تواند به صورت تلفیقی، بار هم جا به جا کند؛ این در حالیست که شیوه حمل و نقل بین المللی بار به صورت هوایی در حجم بالاتری فعالیت می‌کند. برای اینکار، از هواپیما‌های غول پیکر و باری مانند بلوگا یا آنتونف ۲۲۵ استفاده و حجم زیادی از کالا را منتقل می‌کنند. صنعت حمل و نقل هوایی دارای اهمیت استراتژیک برای کشورهاست؛ به گونه‌ای که بخشی از قدرت استراتژیک کشورها با این معیار سنجیده می‌شود. ایران در حمل و نقل هوایی کالا رتبه یازدهم منطقه را دارد؛ این موضوع می‌تواند در حیطه سنجش قدرت استراتژیک کشورمان تامل بر انگیز باشد.

تفاوت کارگو و فریت بار چیست؟

این دو اصطلاح بیانگر این است که حمل هوایی بار به دو مفهوم کلی «کارگو» و «فریت بار» اختصاص داده می‌شود. فریت بار به لوازم و وسایلی گفته می‌شود که ماهیت تجاری نداشته و متعلق به اشخاص خصوصی هستند؛ برای مثال افرادی که قصد مهاجرت به کشور دیگری دارند، می‌توانند لوازم و وسایل خود را به صورت فریت شده از طریق هوایی منتقل کنند. در مقابل، کالاهایی که ماهیت تجاری داشته و برای اهداف صادراتی و وارداتی منتقل می‌شوند، کارگو نام می‌گیرند. حمل کارگو توسط هواپیما‌های اختصاصی کشورها و در شرایط خاص گمرکی صورت می‌گیرد و از شیوه‌های مدرن حمل و نقل بین المللی شناخته می‌شود.

"<yoastmark

تاریخچه حمل و نقل هوایی

حمل و نقل هوایی تا قبل از جنگ جهانی دوم فقط برای جا به جایی سلاح، حمله هوایی و در مواردی برای سفر افراد مشهور و ثروتمند استفاده می‌شد. پس از جنگ جهانی دوم برای اولین بار در ۷ نوامبر سال ۱۹۱۰ و در اوهایو آمریکا این نوع از حمل نقل برای جا به جایی بار (Cargo) صورت گرفت. این هواپیما شامل بار ۲۰۰ پوندی ابریشم بود که به مسافت ۱۰۵ کیلومتر حمل شد. همچنین اولین پرواز فریت بار در سال ۱۹۱۹ که یک مسافر داشت و محموله کالای چرم برای تولید کننده کفش و همچنین مواد غذایی را برای رستوران حمل می‌کرد. این صنعت در اوایل قرن بیستم به شدت رشد کرد و تجار قدرتمند را نیز به سمت خود کشاند.

تاریخچه حمل و نقل هوایی در ایران نیز به سالهای دور بر می‌گردد. اولین حمل و نقل هوایی در سال ۱۲۹۲ توسط دولت وقت صورت گرفت. این پرواز، محصولات و اقلام مورد نیاز برای راهسازی را بین روسیه و ایران رد و بدل کرد. با وجود اینکه این پروازها ادامه دار بودند اما به صورت جدی و سازماندهی شده انجام نمی‌شدند. در دهه پنجاه، پروازهای باری هوایی نظم بیشتری گرفت و به صورت سیستماتیک انجام شد. چیزی که امروزه شاهد آن هستیم، نتیجه تکامل نیاز به حمل و نقل و ارتباط بین المللی با جهان و همچنین بهبود وضعیت خطوط هوایی و هواپیماهاست.

چه کالاهایی از طریق حمل و نقل هوایی منتقل می‌شوند؟

حمل و نقل هوایی نیز مانند سایر شیوه‌های حمل و نقل بین المللی، گستردگی و جامعیت زیادی در انواع بار قابل ترانزیت دارد. با استفاده از خطوط هوایی می‌توان انواع کالاها و محموله‌های تجاری، استراتژیک و حتی شخصی را جا به جا کرد. به طور کلی، مهمترین دسته بندی کالاهای قابل انتقال از این طریق در قسمت زیر لیست شده است:

  • کالاهای معمولی: این نوع کالا شامل تمامی محصولات تجاری معمولی است که استفاده روزمره و متوسط دارند؛ برای مثال لوازم آرایشی، مجله، کتاب، پوشاک، لوازم الکترونیکی، موبایل، گوشی، لوازم منزل، لوازم یدکی، لوازم ساختمانی و…
  • مواد غذایی: اینها مواردی هستند که امکان فاسد شدن دارند؛ بنابراین لازم است در انتقال آنها شرایط لازم برای سلامت‌شان لحاظ شود. محصولات لبنی، مواد غذایی، گوشت و اینگونه موارد، مثال‌هایی در این دسته بندی هستند.
  • کالاهای با ارزش:  برای انتقال کالاهای با ارزش و نفیس مانند فلزات گران قیمت، جواهرات، دارایی‌های موزه، عتیقه‌ها و… استفاده می‌شود.
  • کالاهای استراتژیک: کالاهای استراتژیک و مهم در شرایط خاص سیاسی و عموماً با ملاحظات امنیتی انتقال داده می‌شوند. سلاح، اسناد مهم، فرآورده‌های استراتژیک و… مثال‌هایی از این دسته هستند.
  • بارهای خطرناک: برخی مواد منفجره، فرآورده‌های رادیو اکتیو، اسید‌ها، گازها و مایعات قابل اشتعال و… نیز از طریق خطوط هوایی و با رعایت نکات امنیتی انتقال داده می‌شوند.

روش‌های حمل و نقل هوایی

برای حمل و نقل کالا و مسافر از طریق هوایی روش‌های مختلفی استفاده می‌شود که هر کدام از آنها تحت شرایط خاص و ویژگی‌های مختلفی هستند. تجار و افرادی که به استفاده از خطوط هوایی برای ارسال کالا فکر می‌کنند، باید با همکاری با شرکت‌های حمل و نقل بین المللی، بهترین روش‌ها را انتخاب کنند. با انتخاب اصولی هرکدام از روشهای حمل و نقل هوایی، میزان زیادی از هزینه، زمان و امکانات مورد نیاز برای ترانزیت کم می‌شود. مهمترین روش‌های حمل و نقل به صورت هوایی عبارتند از:

حمل و نقل بازرگانی کالا

در این مورد توضیح مختصری داده شد. کالاها در روش بازرگانی به دو صورت فریت بار و کارگو منتقل می‌شوند. این کالاها تحت قوانین و مقررات وضع شده توسط ایکائو (سازمان بین المللی هوانوردی کشوری) به کشورها انتقال داده می‌شوند. در این روش انواع کالاها بدون مسافر و در حجم بالا منتقل می‌شوند؛ بنابراین هزینه ترانزیت در نقل و انتقالات بزرگ با این روش بسیار کاهش می‌یابد. استفاده از روش بازرگانی حمل کالا توسط تجار و شرکت‌های بزرگ دنیا بسیار مرسوم است.

پرواز چارتر برای کالا یا مسافر

پرواز چارتر به نوعی اجاره کردن هواپیما برای مدت زمان خاص و مقاصد مشخص است. این پروازها توسط شرکت‌ها و نهادهای حقوقی بین المللی اجاره و برای اهداف ترانزیتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. در پروازهای چارتر، امکان جا به جایی مسافران، کالاها یا هر دوی اینها وجود دارد. تیم‌های ورزشی بین المللی مثالی بارز از پروازهای چارتر هستند؛ کشور مربوطه این پرواز‌ها را به صورت دربست برای جا به جای اعضای تیم و همچنین لوازم مورد هر کدام از بازیکنان و البته تیم اجاره می‌کند. ارسال پول، اشیاء گران قیمت، عتیقه‌ها و لوازم نفیس نیز با استفاده از پرواز چارتر انجام می‌گیرد.

پروازهای عمومی یا ویژه

شرایط کالا، نوع و میزان اهمیت کالا از لحاظ استراتژیک، این دو نوع پرواز را از هم تفکیک کرده است. برای مثال جهت ترانزیت کالاهای معمولی مثل پوشاک، شرایط ویژه‌ای در نظر گرفته نمی‌شود؛ این در حالیست که برای انتقال اسناد مهم دولتی یا کالاهای استراتژیک و خطرناک مثل مواد منفجره یا اسلحه، پرواز‌های ویژه تحت تدابیر امنیتی انجام می‌گیرند. این کار بیشتر برای حفظ امنیت و سلامت کالاهای منتقله است.

پرواز سیستمی برای مسافران

این روش یک شیوه حمل و نقل مسافر است که تفاوت‌های عمده با سایر پروازها دارد. در پرواز سیستمی، شرایط سنی و همچنین برنامه زمانی بر روی قیمت بلیط و پروازهای تاثیرگذار هستند. پروازهای سیستمی برای سفرهای برنامه ریزی شده از قبل بسیار مناسب هستند؛ همچنین سفرهای خانوادگی به دلیل اینکه قیمت بلیط برای گروه‌های سنی خاص متفاوت لحاظ می‌شود، با پروازهای سیستمی مقرون به صرفه‌تر خواهند بود.

مزایای حمل و نقل هوایی چیست؟

حمل و نقل هوایی به عنوان یک روش مرسوم و استراتژیک برای صادرات و واردات کشورها شناخته می‌شود. این موضوع باعث شده خطوط هوایی نه تنها برای جا به جایی مسافر، بلکه برای اهداف تجاری و ترانزیتی نیز استفاده شوند. برخی از مهمترین مزایای حمل و نقل هوایی عبارتند از:

سرعت بالا

شاید مهترین و اصلی‌ترین مزیت حمل و نقل هوایی، سرعت بالا در انتقال کالا آنهم با حجم بسیار زیاد است. از آنجا که هواپیما با سرعت و سهولت بالایی مسیرهای طولانی را طی می‌کند، این روش برای آنهایی که زمان را به عنوان فاکتور حیاتی ترانزیت خود در نظر می‌گیرند، مناسب خواهد بود. برخی اوقات به دلیل تاخیر در رسیدن کالاها با استفاده از روش‌های ترانزیتی دیگر مثل حمل و نقل زمینی یا دریایی، شرکت‌ها یا تجار دچار ضررهای هنگفت می‌شوند؛ شیوه هوایی حمل و نقل، به میزان بسیار زیادی از این ضررها پیشگیری می‌کند و امکان انتقال کالاها را با سرعت بسیار بالا ایجاد کرده است.

ایمنی بالا

در مقایسه با سایر بسترهای حمل و نقل، خطوط هوایی و فرودگاه‌ها، از ایمنی بیشتری برخوردار هستند. هواپیما‌ها به دلیل طراحی مدرن و البته برنامه ریزی دقیقی که توسط شرکت‌های هوایی صورت می‌گیرد، خیلی کمتر تحت تاثیر سوانح یا مشکلات آب و هوایی قرار می‌گیرند؛ از این رو ایمنی نقل و انتقالات در شیوه هوایی بیشتر است. از طرفی دیگر، استفاده از هواپیما برای حمل و نقل کالاهای گران قیمت، درصد سرقت در مسیر را بسیار کاهش می‌دهد؛ این در حالیست که دزدان دریایی در آب‌ها و سارقان از تریلی‌ها یا قطارها در حمل و نقل زمینی بسیار زیادند.

سهولت در مسیر

اگر حمل و نقل هوایی را برای انتقال کالاها انتخاب کنید، دیگر نگران نقشه جغرافیایی مسیر یا موانع فیزیکی موجود در زیرساخت‌ها مثل بافت جنگلی یا تخریب بخشی از آسفالت یک جاده نخواهید بود. هواپیما‌ها به طور برنامه ریزی شده و قانونی، حرکت آزادانه و بی مانع در هوا دارند؛ از این رو موانع فیزیکی یا شرایط جغرافیایی، خیلی کم بر روی حرکت آنان تاثیر می‌گذارد. این عامل، نگرانی شما به عنوان یک تاجر یا کسی که کالاهای خود را به دست تشریفات ترانزیتی سپرده را بسیار کاهش می‌دهد.

"<yoastmark

معایب حمل و نقل هوایی چیست؟

با اینکه حمل و نقل هوایی مزایای فوق العاده‌ای دارد و روزانه توسط بسیاری از تجار و شرکت‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد، اما معایب خاص خودش را دارد. مهمترین این معایب عبارتند از:

از بین رفتن کل بار در سوانح

اگرچه شیوه هوایی حمل و نقل امنیت بسیاری دارد و درصد سوانح را به شدت کاهش داده است اما حادثه ممکن است اتفاق بیفتد. در شیوه‌های دیگر حمل و نقل، امکان نجات خدمه و پس از آن کالاها بیشتر از روش هوایی است؛ چرا که در صورت سقوط هواپیما، شانس زنده ماندن خدمه و سالم ماندن کالاها بسیار پایین است.

پر هزینه بودن

هزینه‌های مورد نیاز به مراتب بیشتر از سایر شیوه‌های حمل و نقل به ویژه حمل و نقل زمینی است. این هزینه‌ها از دو جهت مورد بررسی قرار می‌گیرند؛ اول زیرساخت‌ها و هواپیماها هستند که هزینه تمام شده زیادی را روی دست دولت‌ها می‌گذارد و در ثانی، هزینه‌های انجام سفرهای ترانزیتی با هواپیماست که بالاتر از سایر شیوه‌های حمل و نقل خواهد بود. شاید به همین دلیل، کالاهایی که شرایط خاص و ویژه‌ای مثل گرانقیمت بودن یا حیاتی بودن دارند، بیشتر از سایر موارد با استفاده از هواپیماها منتقل می‌شوند. اگر کالاهای شما شرایط خاص و ویژه‌ای داشته باشد، مقداری نیز به این هزینه‌ها اضافه خواهد شد؛ البته هزینه‌ها در هر کشور متفاوت است و با توجه به شرایط ویژه و خاص کالاها و قوانین موجود در کشور مورد نظر اجرا می‌شوند.

ظرفیت محدود

هواپیماها به دلیل ظرفیت محدودی که دارند، برای جا به جایی کالاهای سنگین یا حجیم مناسب نیستند. در حمل و نقل دریایی، این محدودیت وجود ندارد و حتی می‌توان انواع هواپیما را نیز روی عرشه کشتی‌های باری سوار کرده و به سمت مقصد هدایت کرد. هواپیماها فضای کمتری برای قرارگیری اجناس و کالاها در اختیار سرویس‌های ترانزیتی قرار می‌دهند؛ بنابراین اگر کالای شما جثه بزرگی دارد، می‌توانید از شیوه‌های دیگر مثل حمل و نقل دریایی استفاده کنید. البته موضوع هزینه‌ها نیز مهم است؛ چرا که هزینه‌ها در حمل و نقل هوایی، از وزن کالاهای منتقله نیز تاثیر می‌پذیرند.

 

پیام بگذارید

سما مروارید آسیا ©1400 کلیه حقوق محفوظ است.
Developed By Ali Dehbozorgi for Sama Morvarid Asia  Intl Transportation Co. LTD

حداقل 4 کاراکتر