"<yoastmark

یکی از جدی‌ترین شیوه‌های حمل و نقل در سطوح بین المللی و حتی داخلی، حمل و نقل دریایی است که با استفاده از شناورهای مختلف مثل کشتی، لنج و حتی قایق انجام می‌شود. از آنجایی که ساختار و ویژگی‌های هر شناور با یکدیگر متفاوت است، حمل و نقل دریایی و شیوه انجام آن به یک بحث تخصصی و حساس تبدیل می‌شود؛ اینجاست که حضور شرکت‌های حمل و نقل به عنوان واسطه‌های حرفه‌ای در این زمینه می‌تواند تجّار را یاری کند. با ما در این مقاله همراه باشید تا ضمن شناخت کامل و جامع حمل و نقل دریایی، اطلاعات کافی درباره مزایا و معایب این روش کسب کنید.

حمل و نقل دریایی

کشورهایی که از نظر جغرافیایی به آب‌های آزاد و دریاها راه دارند، می‌توانند از حمل و نقل دریایی به عنوان روشی سود آور و البته کم هزینه برای انتقال کالاهای اساسی، صادرات و واردات، انتقالات نظامی و حتی منتقل کردن شهروندان خود به کشورهای دیگر استفاده کنند. اگر نگاهی به آمارها بیندازیم، خواهیم دید که بیش از ۸۰ درصد حجم تجارت در جهان از طریق حمل و نقل دریایی و آب‌های آزاد انجام می‌شود. کشورهای صنعتی و تولید کنندگان بزرگ، این روش را برای انتقال آسان و کم هزینه محصولات خود انتخاب می‌کنند؛ از این رو، این روش از حمل ونقل نسبت به سایر روش‌های حمل و نقل بین المللی، دارای اهمیت و گستردگی بیشتری است.

حمل و نقل دریایی برای ترانزیت کالا و سایر اقلام در حجم بالا استفاده می‌شود. کشور ما به دلیل دسترسی فوق العاده از شمال به دریاچه خزر و از جنوب به آب‌های آزاد و البته تنگه حیاتی هرمز، یکی از مهمترین مراکز تجارت دریایی در خاورمیانه و جهان شناخته می‌شود. تجار ایرانی به راحتی می‌توانند با پرداخت کمترین هزینه، کالاهای خود را از طریق شاه راه‌های خلیج فارس و دریای عمان به آب‌های آزاد و سپس سرتاسر جهان منتقل کنند.

تاریخچه حمل و نقل دریایی

اگر بخواهیم در مورد تاریخچه و خاستگاه حمل و نقل دریایی صحبت کنیم، نه صدها بلکه هزاران سال باید به عقب بازگردیم. اولین حمل و نقل دریایی به ۶۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح در مصر باستان به طور جدی صورت گرفت. از آن به بعد این روش به عنوان یک شیوه متداول حمل و نقل بین ملت‌ها شناخته شد. کشتی‌های باری طی مدت زمان طولانی از چوب توسط بشر ساخته شدند و انتقال دریایی از این طریق صورت می‌گرفت.  بعد‌ها با کشف آهن و فولاد، کشتی‌های باری پیشرفته‌تر و بزرگ‌تری ساخته و حمل و نقل دریایی در طوح گسترده بین المللی و حتی میان قاره‌ای صورت گرفت. چیزی که امروز شاهد آن هستیم، نتیجه این فرگشت بزرگ در تاریخ و شیوه ترانزیت دریایی است.

چه کالاهایی از طریق حمل و نقل دریایی منتقل می‌شوند؟

حمل و نقل دریایی طیف وسیعی از تجارت بین المللی را در بر می‌گیرد. هر نوع کالایی که بتوان تصور کرد، با استفاده از انواع مختلف شناورها از طریق دریایی قابل انتقال است. به طور مشخص در کشور ما، کالاهای صادراتی و به خصوص نفت از طریق دریایی به کشورهای دیگر منتقل شده و نوع جدی صادرات را دنبال می‌کند. اگر بخواهیم در سطح کوچک‌تر و تجارت اشخاص حقوقی یا حقیقی صحبت کنیم، حمل و نقل دریایی برای ترانزیت این کالاها استفاده می‌شود:

  • تمام کالاهای مصرفی تولیدی که برای اهداف صادراتی یا وارداتی منتقل می‌شوند؛ مثل پوشاک، لوازم خانگی و…
  • کالاهای استراتژیک و حیاتی مثل تسلیحات نظامی، نفت، گاز، فرآورده‌های معدنی و…
  • حیوانات و موجودات زنده مثل انواع دام، حیوانات باغ وحشی، گیاهان خاص و…
  • مواد خوراکی و انواع غذاها مثل میوه، لبنیات، گوشت، مواد پروتئینی، ترکیبات غذایی و…
  • خودرو یا وسایل نقلیه دیگر

روش‌های حمل و نقل دریایی

همانطور که گفته شد، حمل و نقل دریایی و انتخاب شیوه‌های مناسب برای ترانزیت کالا یک امر حساس و البته تخصصی است؛ به بیان دیگر نیاز به بررسی کامل نیازها و پتانسیل‌های موجود در تجارت خاص وجود دارد. به طور کلی، روش‌های حمل و نقل دریایی شامل موارد زیر است:

ترانشیپ

اگر بخواهیم توضیح مختصر و ساده‌ای در رابطه با ترانشیپ کالا ارائه دهیم، خواهیم گفت: ترانشیپ به معنای انتقال کالا از گمرک مبداء به یک گمرک میانی و پس از آن انتقال کالا به گمرک مقصد است. این روش وقتی استفاده می‌شود که برای انتقال کالا به صورت مستقیم، راه دریایی وجود نداشته باشد و نیازمند انتقال به یک گمرک واسط باشیم. البته هنگامی که نیاز به تخلیه بخشی از بار در میانه راه و همچنین بارگیری بیشتر از گمرک واسط نیز از روش ترانشیپ استفاده می‌شود.

کراس استافینگ

کراس استافینگ یکی از دیگر روش‌های حمل و نقل دریایی است که برای ساده سازی ترانزیت استفاده می‌شود. در کراس استافینگ کانتینرها و حتی اقلام موجود یک کشتی به کشتی دیگر منتقل می‌شود. این روش که برای دور زدن تحریم‌ها و البته پشت سر گذاشتن محدودیت‌های دریایی بسیار مناسب است و می‌تواند هزینه و زمان مورد نیاز را برای ترانزیت کالا در شرکت های بین المللی کشتیرانی کاهش دهد. دلیل دیگر استفاده از این روش، محدودیت بنادر یا موانع قانونی بعضی از کشورهاست؛ که برای جلوگیری از این رخداد، کشتی‌ها تعویض می‌گردند.

گروپاژ

این روش مورد علاقه تجار حقیقی و آنهایی است که حجم زیادی کالا برای پر کردن کشتی‌های باری ندارند. به بیان ساده، روش گروپاژ عبارت است از حمل بار بازرگانان مختلف در یک کشتی به طور مشترک. در حقیقت شرکت حمل و نقل بین المللی، قابلیت‌های یک کشتی بزرگ را تنها برای حمل حجم کوچکی از بار اشغال نمی‌کند و از روش گروپاژ برای انتقال کالاها بهره می‌گیرد. برای مثال یک کشتی حاوی کالاهای ۲۰ بازرگان مختلف از چین به ایران راهی می‌شود و هر بازرگان کالای خود را در مقصد تحویل می‌گیرد. ساز و کار این روش شباهت زیادی به پُست کالا یا نامه دارد؛ به اینصورت که یک ماشین پست برای انتقال تمام کالاها یا نامه‌ها به مقصد یک شهر خاص اختصاص داده می‌شود.

حمل کالاهای فله‌ای

حمل و نقل کالا به روش فله‌ای (BULK) از دیگر شیوه‌هایی است که در ترانزیت کالا با کشتی استفاده می‌شود. این روش برای ورود کالا به صورت فله‌ای به مقصد استفاده می‌شود. انواع غلات، شن، ماسه، سیمان، فله‌های مایع و… از طریق کشتی‌های باری مخصوص در این روش به مقصد انتقال داده می‌شوند.

چارترینگ

این روش در سطح گسترده‌تر حمل و نقل انجام می‌شود. چارترینگ زمانی مورد توجه است که حجم بار بسیار زیاد بوده و یا محموله بسته بندی خاصی ندارد. در روش چارترینگ، کشتی باری به طور کامل یا قراردادی اجاره می‌شود تا هزینه‌های ناشی از انتقال بار را کاهش دهد.

مزایای حمل و نقل دریایی چیست؟

استفاده از حمل و نقل دریایی برای کشورها بسیار اهمیت دارد و جزو یکی از مهمترین ویژگی‌های استراتژیک کشوری شناخته می‌شود. این میزان محبوبیت در سطح کلان ترانزیت به دلیل مزایا و ویژگی‌های خاص شیوه دریایی حمل و نقل بین المللی است. در اینجا به ذکر مهمترین مزایای این روش پرداخته‌ایم:

ترانزیت در حجم بالا

کشتی‌های باری، نفتکش‌ها، لنج‌های بزرگ و انواع شناورهای غول پیکر برای این هدف ساخته شده‌اند تا حجم بالایی از کالا را منتقل کنند. حمل و نقل دریایی، امکان تجارت بین المللی در سطح گسترده و با حجم بسیار بالا را برای اشخاص حقیقی و حقوقی ایجاد کرده است. با یک سری بار زدن به این کشتی‌ها می‌توان صدها هزار تن محموله را از مبدا به مقصد منتقل کرد؛ مسئله‌ای که در حمل و نقل زمینی یا هوایی کمتر رخ می‌دهد.

مقرون به صرفه بودن

یکی دیگر از ویژگی‌ها و مزایای مهم حمل بار با کشتی، مقرون به صرفه بودن آن است. در صورتی که حجم بار به میزان کافی زیاد باشد، استفاده از کشتی‌های باری برای ترانزیت کالا می‌تواند کمترین هزینه را روی دست تجار بگذارد. به همین دلیل است که کشورها در سطح کلان و گسترده از کشتی‌ها برای حمل بار استفاده می‌کنند.

حمل و نقل بارهای غول پیکر

همانطور که گفته شد، کشتی‌های باری بزرگ می‌توانند انواع خودرو و وسایل نقلیه را جا به جایی کنند. عرشه و محل بارگیری کشتی‌های غول پیکر آنقدر بزرگ است که حتی می‌توان هواپیما یا تریلی‌های زیادی را با استفاده از آن در سطح بین المللی انتقال داد. کانتینرهای غول پیکر و بارهایی با جثه بزرگ به طور معمول با استفاده از کشتی‌های باری غول پیکر ترانزیت می‌شوند.

ثبات در هزینه‌ها

از آنجایی که حمل و نقل دریایی در سطح گسترده و کلان انجام می‌شود، مدیریت آن به دست ارگان‌های منظم و قابل اعتماد کشوری سپرده می‌شود. وزارت خانه‌ها و قانون گذارها، هزینه‌های ترانزیت دریایی کالا را با ثبات بسیار تعیین می‌کنند؛ به همین دلیل بازرگانان می‌توانند با اطمینان بیشتری به بررسی سود و ضرر خود بپردازند. مدیریت منظمی که در حمل و نقل دریایی لحاظ می‌شود، زمان ترانزیت کالا را هم با ثبات کرده است.

معایب حمل و نقل دریایی چیست؟

اگرچه روش دریایی حمل و نقل کالا مزایای زیادی دارد اما معایب خاص خودش را هم دارد؛ به همین دلیل است که روش‌های جایگزین مانند حمل و نقل زمینی یا حمل و نقل دریایی توسط بازرگانان انتخاب می‌شود. مهمترین معایب این روش:

نیاز به زمان بیشتر برای ترانزیت

از آنجایی که سرعت ترانزیت کالا با استفاده از کشتی‌های غول پیکر و شناورهای بزرگ بسیار پایین‌تر از انواع دیگر وسایل نقلیه حمل و نقل مثل هواپیما، قطار و تریلی است، این موضوع را به عنوان یکی از معایب ترانزیت دریایی می‌شناسند. به همین دلیل روش حمل و نقل دریایی معمولاً هنگامی استفاده می‌شود که فاکتور زمان اهمیت شدیدی برای ترانزیت نداشته باشد و سایز مزیت‌های این روش مورد توجه قرار گیرند.

تاثیر پذیری از تغییرات آب و هوایی

تاثیر تغییرات آب و هوایی و طوفان‌های دریایی بر کاهش سرعت انتقال و ترانزیت کالا نیز بسیار زیاد است. در حمل و نقل آبی ممکن است به طور غیر منتظره‌ای یک طوفان شدید دریایی ایجاد شود و حتی کانتینرهای موجود در عرشه را نیز دچار آسیب دیدگی کند. این میزان تاثیرگذاری حوادث غیر مترقبه و شرایط آب و هوایی روی ترانزیت دریایی، یکی از نکات منفی این روش به حساب می‌آید.

احتمال حمله دزدان دریایی

انتقال دریایی کالاها مطمئن‌ترین روش حمل و نقل شناخته می‌شود؛ با این حال دزدان  در سطح گسترده و مافیایی فعالیت دارند و احتمال به تاراج رفتن اموال بازرگانان در این روش نیز موجود است. تامین امنیت کشتی‌های باری بسیار مهم است؛ موضوعی که حین انتقال کالاهای استراتژیک و مهم توسط گارد کشوری دنبال می‌شود.

انواع کشتی در حمل و نقل دریایی

برای حمل و نقل کالاهای مختلف، از کشتی‌های خاص استفاده می‌شود. این کشتی‌ها از نظر نوع ساخت با یکدیگر متفاوت بوده و امکانات و بهره وری خاصی دارند. مهمترین انواع کشتی باری در حمل و نقل دریایی عبارتند از:

  • کشتی باری عمومی: این کشتی‌ها دارای امکانات معمول و جرثقیل برای بارگیری کالاهای عمومی هستند.
  • کشتی فله‌بر: همانطور که از نام آن پیداست، کشتی فله بر دارای مخازن خاص برای حمل فله‌های جامد و مایع است.
  • حمل کننده‌های کانتینر: این کشتی‌ها در سطح جهان استفاده بسیار زیادی دارند. کشتی‌های مخصوص حمل کانتینر به گونه‌ای طراحی می‌شوند که کانتینرهای زیادی را به ساده‌ترین صورت بارگیری کرده و منتقل نمایند.
  • تانکرهای نفت: کشتی‌هایی که به عنوان تانکر نفت فعالیت دارند بسیار بزرگ هستند. این کشتی‌ها دارای مخازن بسیار بزن حمل نفت خام و ویژگی‌های خاص هستند.
  • حمل کننده‌های گاز: این کشتی‌ها روی عرشه خود، تانکر‌های بزرگ کروی شکل دارند و برای حمل گازهای مایع LPG و LNG استفاده می‌شوند.
  • کشتی‌های یخچالی: در طراحی این کشتی‌ها از انواع یخچال‌های غول پیکر برای حمل مواد غذایی و موادی که نیاز به دمای مشخص برای سالم ماندن دارند، استفاده شده است.
  • کشتی دام بر: در این کشتی‌ها تمامی امکانات مورد نیاز برای حمل و نقل و زنده نگه داشتن دام مثل بستر خاکی، دارو، غذا، آب و… وجود دارد. گاو، گوسفند و انواع دام زنده از طریق این کشتی‌ها در سطح کلان بین المللی منتقل می‌شوند.
  • کشتی‌های RO-RO: این کشتی‌ها برای جا به جایی انواع وسیله نقلیه و خودروها طراحی می‌شوند.

البته در حمل و نقل دریایی، کشتی‌ها بر اساس استراتژی حمل و نقل و شیوه انجام این مهم، به دو دسته «لاینر و ترامپ» نیز تقسیم بندی می‌شوند. کشتی‌های خطوط منظم (لاینر) برای حمل و نقل کالا روی خطوط منظم و برنامه ریزی شده فعالیت دارند. در مقابل، کشتی‌های خطوط نامنظم (ترامپ) طبق برنامه ریزی خطوطی عمل نمی‌کنند و کالاها را به صورت قراردادی از مبدا به مقصد می‌رسانند.


استعلام سریع قیمت حمل و نقل دریایی

سما مروارید آسیا ©1400 کلیه حقوق محفوظ است.
Developed By Ali Dehbozorgi for Sama Morvarid Asia  Intl Transportation Co. LTD

حداقل 4 کاراکتر